tel.: +48 42 716-25-15, faks: +48 42 716-45-54|ug@gmina.zgierz.pl

Programy Unijne

Programy Unijne 2016-05-13T12:49:07+00:00

Fundusze i programy unijne – informacje ogólne

Unia  Europejska,  której  głównym  celem  jest  wspieranie  rozwoju  państw  członkowskich  i  niwelowanie  różnic  w  poziomie  życia  mieszkańców  poszczególnych  jej  regionów,  dysponuje  instrumentami  pozwalającymi  realizować  te  zadania.  Unia  wciela  w  życie  tzw.  politykę  spójności  poprzez  przekazywanie  z  istniejących  Funduszy  Strukturalnych  i  Funduszu  Spójności  środków  finansowych  na  wdrażanie  projektów  mających  eliminować  wszystkie  dysproporcje  gospodarczo-społeczne  istniejące  na  poziomie  regionalnym.
W  myśl  założeń  szczytu  Unii w  Berlinie  z  1999 r.  pomoc  z  Funduszy  Strukturalnych  przysługuje  regionom,  w  których  wskaźnik  PKB  na  1  mieszkańca  wynosi  mniej  niż  75%  średniej  unijnej.  Maksymalna  pomoc,  jaką  może  uzyskać  dany  kraj,  to  4% PKB  danego  kraju.

 
Cele polityki realizowanej poprzez udzielanie wsparcia z Funduszy  Strukturalnych:
– Rozwój  i  dostosowanie  strukturalne  w  regionach  opóźnionych (PKB na 1 mieszkańca  niższy  niż  75%  średniej  unijnej).  Miarą  postępu  dla  tych  regionów  jest  więc  wzrost  PKB  na  1  mieszkańca  w  porównaniu  z  pozostałymi  regionami.  Ponadto  rozpatrywane  są  wskaźniki  spadku  bezrobocia  oraz  tendencje  wzrostowe  produkcyjności,  które  przekładają  się  na  wzrost  konkurencyjności  i  potencjalny  rozwój  regionu.
– Przekształcenie  strukturalne  terenów  dotkniętych  upadkiem  przemysłu.  Charakterystyczną  ich  cechą  jest  wysokie  bezrobocie,  zatem  głównym  wskaźnikiem  rozwoju  jest  tu  zmniejszenie  się  jego  stopy.
– Wspieranie  obszarów  wiejskich  w  ich  transformacji  wynikającej  z  upadku  rolnictwa  i  przechodzeniu  do  działalności  pozarolniczej.  W  takich  regionach  wszystkie  przedstawione  powyżej  wskaźniki  są  rozpatrywane  jako  miara  postępu.
 
Do  Funduszy  Strukturalnych  są  zaliczane:
– Europejski  Fundusz  Rozwoju  Regionalnego  EFRR (1975 r.) – European Regional  Development Fund
– Europejski  Fundusz  Społeczny  EFS (1958 r.) – European Social Fund
 
W  okresie  finansowania  2007-2013  dwa  istniejące  do  tej  pory  Fundusze  Strukturalne:  Europejski  Fundusz  Orientacji i  Gwarancji  Rolnej EFOIR  i  Finansowy  Instrument  Orientacji  Rybołówstwa FIOR,  zostały  zastąpione  przez  Europejski  Fundusz  Rolny  na  Rzecz  Rozwoju  Obszarów  Wiejskich  i  Europejski  Fundusz  Rybacki,  które  nie  należą  już  jednak  do  polityki  strukturalnej,  ale  odpowiednio  do  Wspólnej  Polityki  Rolnej  i  Wspólnej  Polityki  Rybackiej.
 
EFRR
– ma  na  celu  zmniejszanie  rozbieżności  w  rozwoju  poszczególnych  regionów.  Współfinansuje  on  działania  prowadzące  do  rozwoju  obszarów  zapóźnionych  gospodarczo  i  społecznie  oraz  transformację  strukturalną  terenów  głęboko  związanych  z  upadającymi  gałęziami  przemysłu.
 
EFS
– przekazuje  środki  na  projekty  związane  z  polityką  zatrudnienia  i  programami  rozwoju  zasobów  ludzkich.  Fundusz  udziela  wsparcia inicjatywom  zwalczającym  bezrobocie,  generującym  wzrost  przedsiębiorczości,  a  co  za  tym  idzie,  i  zatrudnienia  oraz  rozbudowującym  zasoby  kadrowe  na  poziomie  społeczności  lokalnych.
EFS  propaguje  również  działania  zmierzające  do  upowszechniania  równouprawnienia  kobiet  i  mężczyzn  a  także  przeciwdziałania  szerzeniu  się  zjawiska  wykluczenia  społecznego.
 
Fundusz  Spójności (Cohésion Fund)
Został  on  powołany  na  podstawie  Traktatu  o  Unii  Europejskiej (Maastricht  1993r.).  Fundusz  Spójności  nie  jest  wymieniany  wśród  Funduszy  Strukturalnych,  ponieważ  ma  charakter  czasowy.  Początkowo  miał  funkcjonować  w  latach  1993-1999,  a  jego  pierwszymi  beneficjentami  były:  Portugalia,  Grecja,  Hiszpania  i  Irlandia,  jednakże  podjęto  decyzję  o  przedłużeniu  jego  obowiązywania.  Zakres  działania  Funduszu   Spójności  jest  zbliżony  do  wymienionych  wyżej  Funduszy  Strukturalnych,  jego  pomoc  obejmuje  państwa,  w  których  poziom  PKB  na  1 mieszkańca  nie  osiąga  90%  średniej  unijnej.  Jak  wynika  z  zasad  polityki  spójności,  środki  pochodzące  z  Funduszu  Spójności  mogą  być  wykorzystywane  na  finansowanie  projektów  o  znaczeniu  ogólnounijnym  w  dziedzinie  ochrony  środowiska  oraz  transportu,  i  co  istotne,  wdrażanych  na  poziomie  krajów  a  nie  regionów.
 
Polska  w  latach  2007-2013  będzie  największym  beneficjentem  europejskiej  polityki  spójności,  uzyskując  łącznie  67 mld euro,  co  stanowi  20%  całego  budżetu  owej  polityki.
 
Zasady  obowiązujące  przy  korzystaniu  ze  wsparcia  unijnego:
 
Dodatkowość – środki  z  budżetu  UE  nie  zastępują  krajowych  środków  publicznych,  ale  stanowią  ich  uzupełnienie
 
Komplementarność i spójność z innymi politykami wspólnotowymi
– działania  wdrażane  przez  beneficjenta  przy  udziale  środków  unijnych  są  zbieżne  z  priorytetami  UE.
 
Koordynacja
– Komisja  Europejska  oraz  kraj  otrzymujący  wsparcie  finansowe  są  zobowiązani  do  koordynowania  działań  związanych  z  opracowywaniem  i  wdrażaniem  projektów  współfinansowanych  z  funduszy  unijnych.
 
Partnerstwo
– Komisja  Europejska  i  beneficjent,  korzystający  z  unijnej  pomocy  finansowej,  działają  na  zasadzie  partnerstwa.
 
Koncentracja
– pomoc  wspólnotowa  ogranicza  się  do  konkretnych  wybranych  dziedzin  i  przestrzeni.
 
Subsydiarność
– przenoszenie  kompetencji  dotyczących  wdrażania  projektów  na  niższe  poziomy  administracji,  co  ma  uczynić  bardziej  efektywnym  proces  ich realizacji.
 
Programowanie
– cele  wynikające  z  założeń  poszczególnych  Funduszy  są  realizowane  etapami  w  rozłożonych  na  lata  programach.
 
Poprawa  rządzenia
–  wprowadzane  w  życie,  przy  wsparciu  UE,  przedsięwzięcia  mają  m.in. usprawniać  funkcjonowanie  administracji  publicznej  i  systemu  legislacyjnego.
 
Społeczeństwo  obywatelskie
– wykorzystywanie  środków  unijnych  dla  propagowania  postaw  obywatelskich  wśród  mieszkańców  UE  i  tworzenia  społeczeństwa  obywatelskiego.
 
W  oparciu  o  wytyczne  Unii  Europejskiej  dotyczące  polityki  spójności  i  przy  uwzględnieniu  sytuacji  społeczno-ekonomicznej  Polski  został  opracowany  dokument:  Narodowe  Strategiczne  Ramy  Odniesienia  na  lata  2007-2013 (NSRO). Wskazuje on możliwości  wykorzystania  środków  z  funduszy  unijnych  na  realizację  założeń  Strategii  Rozwoju  Kraju  na  lata  2007-2015 (SRK)  i  Krajowego  Programu  Reform  na  lata  2005-2008 (KPR).

Cele  zapisane  w  Narodowych Strategicznych Ramach Odniesienia na lata 2007-2013:

 – Poprawa  jakości  funkcjonowania  instytucji  publicznych  oraz  rozbudowa  mechanizmów  partnerstwa.
 – Poprawa  jakości  kapitału  ludzkiego  i  zwiększenie  spójności  społecznej.
 – Modernizacja  i  budowa  infrastruktury  technicznej  i  społecznej  mającej  podstawowe  znaczenie  dla  wzrostu  konkurencyjności  Polski.
 – Podniesienie  konkurencyjności  i  innowacyjności  przedsiębiorstw,  w  tym  wzrost  sektora  wytwórczego  o  wysokiej  wartości  dodanej  oraz  rozwój  sektora  usług.
 – Wzrost  konkurencyjności  polskich  regionów  i  przeciwdziałanie  ich  marginalizacji  społecznej,  gospodarczej  i  przestrzennej.
 – Wyrównywanie  szans  rozwojowych  i  wspomaganie  zmian  strukturalnych  na  obszarach  wiejskich.
 
Powyższe  cele  będą  realizowane  przez  programy   operacyjne (krajowe)  oraz  regionalne  programy  operacyjne.  Do  pierwszych  należą:
 
PROGRAM OPERACYJNY INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO (PO IiŚ)
– finansowany  ze  środków  EFRR  oraz  Funduszu  Spójności
 
PROGRAM  OPERACYJNY  INNOWACYJNA  GOSPODARKA (PO IG)
– ze  środków  EFRR
 
PROGRAM  OPERACYJNY  KAPITAŁ  LUDZKI (PO KL)
– ze  środków  EFS
 
PROGRAM  OPERACYJNY  ROZWÓJ  POLSKI  WSCHODNIEJ (PO RPW)
– ze  środków  EFRR
 
PROGRAM  OPERACYJNY  POMOC  TECHNICZNA (PO PT)
– ze  środków  EFRR
 
PROGRAMY  OPERACYJNE  EUROPEJSKIEJ  WSPÓŁPRACY  TERYTORIALNEJ (PO EWT)  

 

Europejska  Współpraca  Terytorialna  obejmuje  projekty  mające  wspierać  przejawy  współdziałania  na  płaszczyźnie transgranicznej,  transnarodowej  i  międzynarodowej.  W  każdym  programie  uczestniczą  co  najmniej  dwa  kraje  członkowskie Unii  Europejskiej,  przy  czym  możliwe  jest  także  uczestnictwo  beneficjentów  z  państw  spoza  UE,  ale  będących  jej sąsiadami.
 
Wymienione  programy  operacyjne  będą  służyć  wdrażaniu  na  poziomie  krajowym  w  szczególności  czterech  pierwszych  celów  NSRO.
 
Na  poziomie  regionów  istnieje  16  Regionalnych  Programów  Operacyjnych (RPO),  które  wraz  z  Programami  Europejskiej  Współpracy  Terytorialnej (PO EWT)  koncentrują  się  przede  wszystkim  na  5.  i  6.  celu  NSRO.
 
Za  realizację  celów  nakreślonych  w  NSRO  odpowiada  polski  rząd,  który  poprzez  ministra  rozwoju  regionalnego  koordynuje  działania  w  zakresie  NSRO.

 
Więcej informacji:

www.funduszestrukturalne.gov.pl